Je moet niet “dachten”

Over het belang van context !

Dit is eigenlijk een handleiding voor een goed begrip van Zin & Zen … ook toe te passen op  andere domeinen in het leven van de (spirituele) zoeker.

Een tijdje geleden voelde ik dat een verandering van koers zich opdrong voor Zin & Zen. Na een korte aankondiging hiervan, beloofde ik wat meer theoretische uitleg. Ik wilde het kader in één artikel beschrijven, gebaseerd op “The 123 of God” van Ken Wilber. Toch kreeg ik het artikel maar niet geschreven. Een van de redenen was zeker dat ik alles in één artikel wou verhelderen: het alles-verklarende artikel, het eindresultaat als het ware van een groot aantal theoretische exploraties. Onbegonnen werk, zo bleek. Ondertussen besef ik dat er geen vaste koers is, alles evolueert voortdurend. Dus ik ga nu de obstakels van de reis beschrijven en niet een bepaalde bestemming afwachten. Misschien komen andere reizigers wel gelijkaardige obstakels tegen op hun reis…

Obstakel 1: misinterpretatie, verwarring over context

contextAls we de context van een bepaalde uitspraak of advies niet kennen,  kan dat verkeerde interpretaties met zich meebrengen. Zin & Zen zit op een grenspositie, heeft meerdere aspecten (psychologie en spiritualiteit én de combinatie van de twee) of verschillende rollen (therapeut en trainer).  Vandaar dat er extra ‘gevaar’ is voor misinterpretatie. Voor een optimaal gebruik van de uitspraken, adviezen, gedragingen van Zin & Zen, kan je jezelf de volgende vragen stellen:

  • Werd dit gezegd in een context van therapie of training?

Als therapeut heb je een heel andere rol dan als trainer of spiritueel zoeker. Ik zelf besef dat heel goed op het moment dat ik in een bepaalde rol stap. Soms wordt er verwacht dat de therapeut dé waarheid zegt, dé verklaring geeft met dé juiste oplossing komt (“ik betaal je toch om het beter te weten”, zeggen mensen dan), maar zo werkt het niet. Als therapeut ben je niet alles-wetend of onfeilbaar. Integendeel, in mijn therapeuten-opleidingen heb ik juist geleerd dat het ok is om NiET te weten. Dat het niet-weten de ruimte geeft om creatief naar nieuwe wegen te zoeken, samen met de cliënt. Dus als therapeut probeer ik zoveel mogelijk die ruimte te bewaren door mindful, empathisch en niet-oordelend aanwezig te zijn bij de cliënt. Van daaruit gebeuren de interventies, gebaseerd op de interactie, op dat moment tussen mij en cliënt, beperkt in tijd, bepaald door verschillende factoren. Dat betekent dat bij twee verschillende cliënten met hetzelfde probleem, of zelfs bij dezelfde cliënt op een ander tijdstip, er misschien andere interventies plaatsvinden. Bovendien  evolueer ik als persoon ook. Ook dat bepaalt mee de interactie. Maar op elk specifiek moment probeer ik wel zo eerlijk mogelijk te handelen met de kennis en expertise en ervaringen die ik op dat moment heb en de interactie die zich dan voordoet. Ik ga ervan uit dat dé waarheid niet bestaat, dat er verschillende waarheden en belevingen zijn. Er worden tijdens een therapeutisch consult dan ook hypotheses geopperd, bedoeld als ‘mogelijkheid’ waarmee de cliënt in interactie kan gaan. Alles gebeurt idealiter in samenspraak.

reversepsy
Dat een trainer tijdens een workshop in een heel andere, minder specifiek individuele, context functioneert en dus andere verantwoordelijkheden heeft, zal iedereen wel begrijpen. Los van het onderwerp van een training of workshop gaan we ervan uit dat mensen die er zijn zelf kiezen om iets te leren over dat specifieke onderwerp. Het onderwerp ligt vast en trainingen zijn dus ook meer directief van aard. De rol van de trainer is er voornamelijk eentje van kennisoverdracht. Hij is niet noodzakelijk begaan met de interactie tussen één individu in de training of individueel therapeutisch advies.

  • Werd het gezegde aangeboden ter reflectie of als ‘waarheid’ of voorschrift?

Een tijdje geleden werd Jeff Foster, wiens quotes op Facebook, ik soms wel treffend vind,  beschuldigd van “spiritual malpractice”.

“Jeff Foster’s teaching is just a collection of spiritual painkillers by advocating a sort of complacency with suffering and helping people to get more comfortable in their suffering. He is not offering any specific solutions to help people with their suffering. If you are in pain and you go to a doctor, the doctor gives a diagnosis, and medicine, and treatment. Whereas, Jeff Foster just gives painkillers with no one solution and without addressing root cause of suffering: the ego, society, and thought.”

Daardoor stelde hij de vraag:  “Is Facebook an arena for real teaching/therapy or is it better suited to other things, like quotes and short ‘introductory’ articles?” Voor Zin & Zen is het duidelijk dat laatste: een medium waar quotes worden aangeboden ter reflectie, op een beschrijvende manier, niet ‘voor’schrijvend. Dit heeft uiteraard zijn beperkingen en houdt in dat er van de lezer een zekere verantwoordelijkheid verwacht wordt bij het lezen van quotes. Een verantwoordelijkheid om er zelf over te reflecteren, zonder dat het voorgekauwd wordt. Het is zeker nooit bedoeld als persoonlijk, laat staan therapeutisch advies, het zijn ALGEMENE uitspraken of ideeën die gedeeld worden, die al of niet voor de lezer resoneren en/of zijn perspectief verbreden. Het zijn geen waarheden of individueel advies. Voor iedere quote kan je altijd een tegengestelde quote vinden. Dit brengt me bij de inhoudelijk-filosofische context waarin iets gezegd wordt.

joke

  • Komt deze uitspraak uit de psychologie of uit de spiritualiteit ?

Ook al had ik hier al eerder iets over geschreven (naar de psy of mediteren?), toch merk ik dat een extra paragraafje geen kwaad kan. De uitganspunten in (wetenschappelijke) psychologie en de wijsheidstradities van de spiritualiteit kunnen sterk verschillend zijn. “Een sterk ego vormen” & “je ego loslaten”, lijken tegengestelde uitspraken maar als je de context in overweging neemt dan is dat perfect te begrijpen. Beiden uitspraken zijn waar, afhankelijk van de specifieke omstandigheden en betrokken personen. In bepaalde omgevingen (bij een transpersoonlijk therapeut bijvoorbeeld) kunnen nu eenmaal beiden aan bod komen. Dat is net de verbinding die Zin & Zen ook probeert te maken, goed beseffende dat beide disciplines wel andere uitgangspunten hebben. Als ‘grenswerker’ moet ik daar extra bedachtzaam voor zijn om niet in “spiritual bypassing” te vervallen (daarover een volgende keer meer).  Beide aspecten komen ook op de Facebook site voor. Meestal probeer ik daar een verbindend beeld te schetsen: uitspraken vanuit psychologie en wijsheidstradities die soms op het eerste zich tegengesteld zijn maar eigenlijk ook ergens hetzelfde zeggen, samenbrengen en ter reflectie aanbieden.

halflifeIn het dagelijkse leven

Om misverstanden te voorkomen: interpreteer niet te snel zonder de context van het gebeurde/gezegde te evalueren! Dit geldt niet enkel voor Zin & Zen maar voor iedereen en voor alle aspecten van ons gewone dagelijkse leven. We maken veel te vaak veronderstellingen, voelen ons dan slecht en uiteindelijk blijken ze niet eens te kloppen. “Ja maar ik dacht dat… “, zeggen we dan. “Je moet niet dachten” zegt mijn vader altijd. Daar moest ik nu ongelooflijk hard aan denken in verband met het belang van context.

assume

met Zin & Zen

Winnie